Meclis-i Meşâyih Defterleri Projesi

Meclis-i Meşâyih Defterleri Projesi, Prof. Dr. Hasan Kâmil Yılmaz tarafından başlatılmış; daha sonra Türkiye Diyanet Vakfı İslam Araştırmaları Merkezi (İSAM) tarafından yayımlanarak tamamlanmıştır.

Proje, Osmanlı Devleti’nde tekke, dergâh, zaviye ve tarikatların idarî ve malî işleyişini düzenleyen Meclis-i Meşâyih kurumuna ait defterlerin ilmî neşrini amaçlamaktadır. Bu kapsamda, Meşîhat Arşivi’nde muhafaza edilen ve 19. yüzyıl Osmanlı tasavvuf hayatının idarî yapısını yansıtan defterler Latin harflerine aktarılmış; transkripsiyon, özetleme ve çok aşamalı ilmî kontrol süreçlerinden geçirilerek yayına hazırlanmıştır.

Eserin İSAM tarafından yayımlanmasına karar verilmesinin ardından metinler kurum yayın ilkeleri doğrultusunda yeniden gözden geçirilmiş; editoryal ve teknik hazırlık süreçleri tamamlanmıştır.

Bu defterler sayesinde Osmanlı Devleti’nde tekkelerin coğrafî dağılımı, şeyh atama ve imtihan usulleri, Meclis-i Meşâyih’in karar mekanizmaları, vakıf ilişkileri ve devlet-tekke etkileşiminin idarî boyutu gibi pek çok konuda araştırmacılar için birincil kaynak niteliğinde veriler sunulmaktadır.

Proje kapsamında hazırlanan defterler, İSAM’ın ATOM (Açık Tasnif ve Osmanlı Metinleri) sistemi üzerinden dijital ortama aktarılacaktır. Böylece araştırmacılar ve okuyucular hem defterlerin orijinal arşiv görüntülerine hem de hazırlanmış transkripsiyon metinlerine çevrimiçi olarak erişebilecektir.

Bu yönüyle proje, yalnızca basılı bir neşir faaliyeti değil; aynı zamanda Osmanlı tasavvuf ve ilmiye tarihine ilişkin temel arşiv malzemesini dijital erişime açan sürdürülebilir bir kaynak çalışmasıdır.