Kâdî Beyzâvî (ö. 685/1286) tarafından kaleme alınan Tavâli‘u’l-Envâr min Metâli‘i’l Enzâr, Osmanlı kelam geleneği ile medrese müfredatında önemli bir yer edinmiştir. Fahreddin er-Râzî (ö. 606/1210) ve Seyfeddin el-Âmidî (ö. 631/1233) gibi müteahhir kelamcıların yöntem ve içeriklerinden istifade edilerek telif edilen bu eser, yalnızca müellifin yaşadığı dönemde değil, sonraki yüzyıllarda da kelam düşüncesi üzerinde derin etkiler bırakmıştır. Tavâli‘u’l-Envâr etrafında gelişen kapsamlı şerh ve haşiye geleneği, eserin ilmî mirasımız içerisindeki merkezi konumunu ve etkisini açıkça ortaya koymaktadır.

Kâdî Beyzâvî’nin Tavâli‘u’l-Envâr adlı kelam eseri, Hamza el-Bekrî’nin yürütmekte olduğu proje kapsamında kendisi tarafından yeniden tahkik edilmiştir. Tahkik sürecinde, 40’tan fazla yazma nüsha arasından müellifin yaşadığı döneme yakınlık, farklı yazma ailelerine mensup olma ve muhteva kalitesi gibi kriterler dikkate alınarak altı temel nüsha esas alınmıştır. İSAM Tahkikli Neşir Esasları çerçevesinde gerçekleştirilen bu çalışma, yalnızca metnin tahkikini değil, aynı zamanda müellifin hayatı ve eserlerine dair bilgilerin yanı sıra eserin muhtevasını, kaynaklarını, yöntemini, kullanılan nüshaları ve tahkik sürecinde izlenen yöntemi ele alan kapsamlı bir dirâse (inceleme) metnini de içermektedir.

İSAM’ın İkinci Klasik Dönem Projesi kapsamında yayımlanan bu önemli çalışma, Tavâli‘u’l-Envâr ve ona yazılmış şerh-haşiyelerin tahkikini hedefleyen geniş kapsamlı projenin ilk ürününü teşkil etmektedir. Bu proje aracılığıyla, şimdiye dek ilmî bakımdan yeterince ele alınmamış ve büyük ölçüde ihmal edilmiş olan Tavâli‘u’l-Envâr ve ilgili haşiye literatürünün, İslam kelamı alanındaki akademik araştırmalara yeni bir dinamizm kazandırması umulmaktadır.

 

Satın almak için tıklayınız.