Osmanlı'da Bilginin Üretimi - Website 1_2026.jpg

Osmanlı d&uuml;ş&uuml;nce geleneğinde en yaygın bilgi &uuml;retim şekillerinden biri ş&uuml;phesiz haşiye yazımıdır. 15. y&uuml;zyılın &ouml;zellikle ikinci yarısından itibaren klasik sonrası d&ouml;nemin ilm&icirc; mirasını Teft&acirc;z&acirc;n&icirc; ve C&uuml;rc&acirc;n&icirc;&#39;nin yorum ve eleştirileri &uuml;zerinden okumaya başlayan Osmanlı &acirc;limleri, İslam d&uuml;ş&uuml;ncesinin problemlerini bu iki ismin eserlerine yazdıkları haşiyelerde tartıştılar. Teft&acirc;z&acirc;n&icirc;&#39;nin fıkıh usul&uuml; alanında Sadr&uuml;şşeria&#39;nın Tavzih&#39;ine yazdığı Telv&icirc;h, bu d&ouml;nemde &uuml;zerine en &ccedil;ok haşiye kaleme alınan eserlerdendir. Osmanlı d&uuml;ş&uuml;nce gelenğinde Telv&icirc;h&nbsp;&uuml;zerine yazılan haşiyelerde en yoğun tartışılan b&ouml;l&uuml;mlerden biri de teklifin ve insanın &ouml;zg&uuml;r iradesinin ontolojik olarak temellendirildiği mukaddim&acirc;t-ı erba&#39; arg&uuml;manıdır.&nbsp;

Modern literat&uuml;rde haşiye yazımını &ouml;zg&uuml;nl&uuml;kten yoksun g&ouml;ren h&acirc;kim s&ouml;ylemi sorgulayan teşebb&uuml;sleri derinleştirmeyi ama&ccedil;layan bu araştırma, 15. y&uuml;zyılda Osmanlı ilim &ccedil;evresinde Telv&icirc;h&#39;e&nbsp;yazılan haşiyeler &ouml;zelinde haşiye yazımındaki bilgi &uuml;retimine odaklanıyor. Bu &uuml;retimi mukaddim&acirc;t-ı erba&#39; etrafındaki tartışmalar &uuml;zerinden ele alan kitap, bir taraftan d&ouml;nemin haşiyelerindeki fikr&icirc; canlılığı ortaya koyarken diğer taraftan bu tartışmalarda &ccedil;oğunlukla arg&uuml;man merkezli ger&ccedil;ekleşen bilgi &uuml;retimini fikr&icirc;-tarih&icirc; bağlamında a&ccedil;ıklamaya &ccedil;alışıyor.&nbsp;

&nbsp;

Satın almak i&ccedil;in <a href="https://www.diyanetvakfiyayin.com.tr/tr/urun/osmanlida-bilginin-uretimi-telvh-hsiyelerinde-mukaddimati-erba-tartismalari">tıklayınız.</a>

Osmanlı'da Bilginin Üretimi: Telvîh Haşiyelerinde Mukaddimât-ı Erba' Tartışmaları

İmam Rabbani Çelik

1990 yılında Mersin&rsquo;de doğdu. Marmara &Uuml;niversitesi İlahiyat Fak&uuml;ltesi&rsquo;nden mezun oldu (2012). Aynı &uuml;niversitenin Sosyal Bilimler Enstit&uuml;s&uuml;&rsquo;nde &ldquo;Fahreddin er-R&acirc;z&icirc;&rsquo;nin Us&ucirc;l D&uuml;ş&uuml;ncesinde Um&ucirc;m Lafızların Mahiyeti (el-Mahs&ucirc;l &Ouml;rneği)&rdquo; adlı teziyle y&uuml;ksek lisansını (2014), &ldquo;XV. YY. Osmanlı Düşüncesinde Telv&icirc;h H&acirc;şiyeleri: Tekl&icirc;fe Dair Tartışmalar&rdquo; adlı araştırmasıyla doktorasını (2020) tamamladı. Halen Bolu Abant İzzet Baysal &Uuml;niversitesi İlahiyat Fak&uuml;ltesi &ouml;ğretim &uuml;yesidir.